ورزش منظم يکي از مهمترين راهکارهاي کسب سلامتي براي بچهها و بزرگسالان است. فعاليت بدني، وزن مطلوب را حفظ ميکند، طول استخوانها را افزايش ميدهد و در نهايت از خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي-عروقي ميکاهد. پزشکان بايد موقعيت وزني کودکان و نيز ميزان فعاليت بدني آنها را طي يک دوره پزشکي مداوم ارزيابي کنند. متخصصان موظفند با توصيههاي ساده به بچهها و خانوادهها زمينه را طوري فراهم کنند تا با حداقل صدمه، حداکثر نشاط و لذت حاصل شود. همه افراد به ورزش نيازمندند. معمولاً پزشکان با توجه به سن، موقعيت فيزيکي، مراحل پيشرفت و ميزان علاقه مراجعهکنندگان جوان و نوجوان مناسب ترين فعاليت بدني را به آنها توصيه ميکنند.
ناديده گرفتن ارتقاء سلامتي بين افراد جوان و خردسال به دو دليل است:
۱) تنبلي و سستي بين بزرگسالان بيش از کودکان است چون بچهها به طور طبيعي و ناخودآگاه فعال هستند.
۲) خطر ابتلا به بيماريهايي مثل ديابت و بيماريهاي قلبي بين افراد بالغ بيشتر است.
به هرحال، با توجه به بررسيهاي انجام شده، کودکان و نوجوانان به طور کامل فعال و باتحرک نيستند. شايان ذکر است که بايد بچهها به ورزشهايي بپردازند که براي بهبود بيماريهاي قلبي و نيزارتقاء سلامتي طولاني مدت مفيد است. متاسفانه تقريباً بيش از نيمي از آنها فعال نيستند. ضمناً، دخترها کمتر از پسرها به ورزش ميپردازند. اين روند حتي با آموزشهاي پزشکي و ورزشي هم قابل درمان نيست. تنها کمي بيش از يک دوم دانشآموزان دبستان و راهنمايي بايد در کلاسهاي ورزشي روزانه شرکت کنند. ميزان اهميت به ورزش بين دانش آموزان دبيرستاني نه تنها نبايد کاهش يابد بلکه بايد افزوده شود.
* سلامتي کودکان با ورزش
نگراني افزايش وزن بين کودکان و نوجوانان کاملاً به جا و منطقي است. بچههاي چاق در معرض بيماريهاي فشار خون، ديابت نوع دوم، نامنظمي هورمون رشد، مشکلات تنفسي و استخوان قرار دارند. اين بيماران از فقدان اعتماد به نفس و روابط اجتماعي رنج ميبرند.
همچنين ورزش باعث تاثيرات ثابت در رشد و نمو استخوان ميشود. فعاليت بدني، خطر ابتلا به پوکي استخوان را با افزايش غلظت مواد معدني کاهش ميدهد. تحقيقات انجام شده در مورد ۴۰ پسر بالغ که به مدت ۳۰ دقيقه و سه بار در هفته به ورزش ميپرداختند حاکي از آن بود که حجم استخوان کمر و پا و غلظت موادمعدني در بدن آنها دو برابر کساني است که تحرک کمتري داشتند.
نتيجه اين تحقيق در مورد ۴۵ زن نابالغ هم مثبت بود. محققان معتقدند که ميزان حجم استخوان حتي پس از توقف ورزش کاهش نمييابد. آنها به اين نتيجه رسيدهاند که انجام حرکات ورزشي قبل از سن بلوغ درصد شکستگي استخوان را در سن بالا تقليل ميدهد.
اغلب، بيماريهاي قلبي عروقي در بزرگسالان نمايان ميشود، با اين وجود در سنين پايين هم ممکن است که با آنها مواجه شويم. تحقيقات نشان ميدهد که ورزشهاي هوازي در جلوگيري از بيمارهاي قلبي عروقي بزرگسالان بسيار موثر است، اما در مورد بچهها هنوز نامشخص است.
با توجه به آخرين شواهد، ورزش در بهبود افسردگي و اضطراب بزرگسالان و کودکان بسيارموثر است. فعاليت بدني يکي از راهکارهاي مبارزه با هيجان روحي است. با توجه به بررسيهاي انجام شده در مورد ۲۲۰ بزرگسال مؤنث مضطرب و نگران، آن دسته از افرادي که در برنامههاي ورزشي سخت شرکت ميکنند، کمتر از تنشهاي فيزيکي و روحي رنج ميبرند.
مهمترين نکته براي پزشکان اين است که به طور مثبت تمايل جوانان را به ورزش زياد کنند و نيز دريابند که هر فعاليت بدني براي فرد خاصي مناسب است. کودکان ناتوان نسبت به همسن و سالان تواناي خود کمتر با ورزش آشنايي دارند. جالب اين که اين افراد براي افزايش قدرت بدني و تناسب اندام خود به ورزش بيشتري هم نيازمندند بجزکودکان عليلي که در سازمانهاي ملي و جهاني (مثل المپيک) فعاليت دارند، بقيه از تحرک بدني اندکي برخوردارند، بنابراين بايد تکتک افراد، مدارس و مؤسسات مختلف نهايت سعي خود را بکنند تا روز به روز اين انگيزه مثبت را بين آنان افزايش دهند. پزشکان ميتوانند با تهيه فهرستي از فعاليتها، به ميزان مصرف انرژي و تحرک بدني بيماران پي ببرند. درضمن اين روش به پزشکان کمک ميکند تا ورزشهايي را پيشنهاد کنند که متناسب با سن، اندام، علاقه و موقعيت بدني آنها باشد.
* آموزشهاي بدني که شامل کلاسهاي ورزشي مداوم و انواع فعاليتهاست.
قابل توجه است که هيچ ورزشي به تنهايي براي سلامت جسماني و رواني نوجوانان و کودکان مفيد نيست. اين نکته بسيار مهم است که با کمک اولياء بتوانيم فعاليتهاي بدني را انتخاب کنيم که با سن و توانايي فيزيکي بچهها متناسب باشد. يکي از اهداف اصلي متخصصان اين است که بتوانند ۳۰ دقيقه ورزش سبک و آرام را در اکثر روزهاي هفته دانشآموزان بگنجانند. پيادهروي باعث تناسب همهجانبه و سلامت روزافزون ميشود. انجام ورزشهاي سنگين بين اکثريت افراد جامعه شايع است و حتي کودکان نابالغ هم ميتوانند با حداقل خطر و نيز هيچ گونه صدمهاي به استخوانها، عضلات و مفاصل، نتايج خوب و مثبتي کسب کنند.
بايد دقت کنيم که نظارت دقيق و همهجانبه هم در انجام حرکتهاي فيزيکي بسيار مهم است. بچهها نبايد اجسام سنگين بلند کنند، ضمناً بايد تا رشد کامل اسکلت بدنشان از پرتاب وزنه خودداري کنند.
گاهي اوقات پزشکان بچهها را به انجام ورزشهايي وا ميدارند که متناسب با توانايي و ميزان آسيبپذيري آنهاست. متخصصان به افراد مبتلا به بيماري ضعف رباطها پيشنهاد ميکنند تا بيشتر به شنا و دوچرخهسواري بپردازند و از ورزشهايي مثل بسکتبال که منجر به پيچخوردگي ميشود اجتناب کنند.
رعايت اصول ايمني مهمترين عامل به شمار ميرود. با اين وجود حوادث ناگوار مربوط به ورزش بسيار شايع است. يکي از بررسيها حاکي از آن است که ۲۲ درصد از بچههاي مدرسهاي طي انجام فعاليتهاي بدني مصدوم ميشوند و اغلب اين حوادث هم بسيار جدي است. با بکارگيري روشهاي دقيق و حساب شده ميتوان از اين ناراحتيها جلوگيري کرد.
به عنوان مثال، اولياء بايد به طور کامل دريابند که آيا مکانهاي ورزشي کاملاً نکات ايمني را رعايت ميکنند يا خير. با وجود اين که حفظ روحيه رقابت بين بچهها بسيار مهم و مثبت است، بايد آنها را از هل دادن يکديگر به خصوص در مناطق خطرناک منع کنيم. شايان ذکر است که بچهها هنگام احساس درد در بدنشان نبايد ورزش کنند و نيز نبايد با مصرف مسکن در اين فعاليتها شرکت کنند. مربيان و اولياء بايد بدانند که صدمات و آسيبهاي بدني ممکن است در آينده به لنگي يا پس از افتادن به ساييدگي بازو منجر شود.
به منظور اطمينان بيشتر، کودکان و نوجوانان بايد براي هر ورزشي از وسيله ايمني مناسب آن استفاده کنند. مثلاً هنگام فوتبال کفشهاي مناسب بپوشند. استفاده از کلاه دوچرخهسواري هم يک الزام است، در ضمن، محيطهاي ورزشي بايد عاري از زباله و گودال باشد.
يکي از مهمترين، معموليترين و سختترين صدمات براي نوجوانان حين موتورسواري حاصل ميشود. بايد دقت کنيم که مسير عبور آنها بايد عاري از ترافيک باشد و نيز بايد از علامتهاي دوچرخهسواري و راهپيمايي هم در اين مکانها استفاده شود. بايد به کودکان و نوجوانان توصيه کنيم که هنگام ورزش در معرض آفتاب، از کلاه و عينک آفتابي استفاده کنند. به منظور جلوگيري از فقدان آب، بايد به آنها آموزش دهيم که قبل و بعد از حرکات فيزيکي و نيز هنگام انجام ورزشهايي که بيش از ۲۰ تا ۳۰ دقيقه به طول ميانجامد، از مايعات استفاده کنند.
دستهها: آموزشی, مقاله | ۱۰ نظر »
